سگ بینه

سك بينه

صمغ رزيني است كه در كتب طب سنتي با نامهاي «سَك بينه » و« سَك بينَج» «صاغافايون» و «صاغافيون» نامبرده مي شود به فرانسوي آن را Sagapenum و به انگليسي نيز Sagapenum گويند. اين صمغ از گياهي گرفته مي شود از خانوادة Umbgapenum گويند. اين صمغ از گياهي گرفته مي شود از خانوادة Umbelliferae نام علمي آنFerula  persica Willd. مي باشد.

مشخصات

گياهي است چند ساله به بلندي 2-1 متر با ساقه ضخيم استوانه اي. گلهاي آن زردرنگ و مجتمع چتري كه در انتهاي ساقه قرار دارند برگهاي آن پهن با بريدگي هاي عميق كه برگ را به قطعاتي باتقسيمات نوك تيز تقسيم مي كند و دندانه است . ميوة آن تخم مرغي كوچك به ابعاد 8 و 5 ميلي متر مي باشد اين گياه بومي ايران است و در دامنه هاي البرز و مناطق كوهستاني شمال ايران شناسايي شده است دكتر شليمر در يادداشتهايش ذكر مي كند كه اين  گياه بيشتر در لرستان و كوه هاي چهار محال وجود دارد و براي گرفتن صمغ، ساقة گياه نزديك برگ را شكاف مي دهند ، شيرة آن خارج مي شود و در مجاورت هوا سفت مي شود.

مشخصات صمغ

صمغ سك بينه صمغ گياهي است كه رنگ قسمت خارجي آن سرخ يا زرد و داخل آن سفيد و بوي آن تند شبيه بوي سير و آنغوزه ، طعم آن كمي ترش و كمي تلخ است سابقاً كه استعمال داروهاي گياهي گستردگي بيشتري داشت معمولاً اين صمغ را بيشتر در منطقة ماه اصفهان تهيه مي كردند. اين صمغ خواص خود را تا مدت زيادي شايد تا 20 سال حفظ مي كند اين صمغ اگر در مقابل شعله قرار گيرد با دود زياد مي سوزد.

تركيبات شيميايي

در تركيب صمغ سك بينه اسانس زرد رنگي وجود دارد كه در حالت معمولي سيّال است از آب سبكتر است و بوي سير تندي مي دهد وطعم آن نيز تلخ است .

سك بينه از نظر طبيعت خشك و گرم است و از نظر خواص گرم كننده و ضد برودت و سردي است گازها و بادها را تحليل مي برد و مسهل زرد آب و بلغم غليظ و لزج بوده و از زواياي بدن و مفاصل كه اخلاط چسبيده اند كنده وخارج مي سازد براي اخراج سنگ كليه و مثانه موثر است و ارگ 3-5/0 گرم آن با عسل خورده شود براي تقويت نيروي جنسي مفيد است خوردن 3-5/0 گرم آن براي رفع عوارض و ناراحتي هاي مسهلها مانند ترياق اثر نيكو دارد.

سك بينه تسكين دهندة درد سينه و دردهاي مفاصل و نقرس و كشندة انواع كرمهاي معده است به علاوه مدّر و قاعده اور است خوردن صمغ سك بينه براي بيماريهاي ناشي از برودتهاي بلغمي و رفع سردي آنها و همچنين براي سردردها و فلجها و صرع ناشي از سردي كه حسّ و حركت زايل شده باشد، بسيار مفيد است ضماد آن با سركه براي بيرون كشيدن خار كه به بدن فرو رفته باشد ، نافع است .

روش تهيه و حل و نرم كردن آن شبيه آنغوزه است به اين ترتيب كه آن را در روغن بادام تلخ و يا در آب گياه سداب و يا در آب گياه فراسيون ابيض نرم كرده و حل مي كنند.

به علت گرمي و خشكي ، اين صمغ براي اشخاص گرم مزاج مضرّ است و حتي الامكان بايد از خوردن آن پرهيز كنند.